кітаптан алыстағанымыз имандылықтан алыстағанымыз

– Аятжан мырза, Әл-Фараби ғұламамыз: «Тәрбиесіз берілген білім дүниеге апат алып келеді» дегені бар. Тәрбиенің түп негізі – имандылықта екені даусыз. Бүгінде мектеп қабырғасында имани тәрбие беру жағы кемшін түсіп отырған жоқ па?

– Бүгінгі таңда біз тәрбиені ұранмен шатастырып алдық. Тәрбиелейміз деп ұраншылдыққа баулып кеттік. Сөз басқа, іс басқа. Тәрбиені құр сөздің деңгейінде,  әйтпесе, бір шоулар мен шулардың деңгейіне түсіріп алдық. Бұл мектептегі тәрбие болсын, қоғамдағы тәрбие болсын, ең бір ауыр дертке айналды деп айтсақ болады. Қарапайым тілмен айтқанда, білім саласындағы тәрбие – «мен тәрбие беремін» деп берілмеуі керек. Менің түсінігімде ол былай, мысалы, бір оқулықты алсақ, сол оқулықта имандылықтың, қазақылықтың иісі бұрқырап, өздігінен сезіліп тұруы керек. Бұл – нағыз сіңетін тәрбие. Тәрбиенің көзі болып саналатын Қазақстан тарихы мен қазақ әдебиеті деп айтамыз ғой. Бірақ, көп мемлекеттердің идеологиясы барлық оқулықтарынан, керек десеңіз, жаратылыстану пәндерінің өзінде «мен мұндалап» тұрады. Тәрбие дегеніміз – міне, осы! Осы нәрсені әрбір ұстаздың, оқулықтың, ұжымның бойына сіңіруіміз керек. Яғни, сөз бен іс бірігу керек. Жалғасын оқу…

Мұғалімдерді марапаттау ма, әлде, мазақтау ма?

Қазақтың сан ғасырдан бергі тарихында нелер алмағайып заманда да, ұстазға деген құрметі еш кемімеген. Әл-Фарабиден тартып кешегі Алтынсаринге дейінгі аралықта ұлт ұстаздарының есімі еш көнерген емес. Бүгінде ұстаз деген ұлағатты есімді иеленіп, ауыр аманатты арқалап жүрген жандарға жасаған сый- құрметіміз көңіл қуанта ма?

Жалғасын оқу…

МАЙЫСҚАҚ ҰЛДАР – МАҢДАЙДЫҢ СОРЫ

Жиырма беске келсе де, Өз көжесін, Жылап ішер жасықтар пайда болды… 

Мұхтар Шахановтың «12-3=?» поэмасынан

Абайша айтсақ, «бәрекелді сүйгіш» қазақтың мақтан мінезі кеткен емес, кіммен әңгімелессең де, жеті атасынан бір батыр, бір жомарт тауып алып мақтана қояды. Иә, мақтанарлық ұлт болғанымыз баршаға аян, ұрпаққа үлгі. Қазір де мақтауға тұрарлық ұлттық мінездеріміз жетерлік. Бірақ, бүгін қит етсе, қазақты сынай жөнелетін болдық. Кеңестік кер замандағы кемсітудің кесірі болар.

Жалғасын оқу…

СУИЦИД – ДЕРТ ЕМЕС, ЖАУАПСЫЗДЫҚ САЛДАРЫ

«Дүниеде не тәтті?» – десе, кішкене кезде «жан тәтті» – деуші ек. Әлі де сол пікірден айныған емеспіз. Бірақ бүгін тәтті жанын өз қолымен жаралайтын, жаралау ғана емес, өмірмен қоштасудың өзін оңай санайтын жандар көбейді. Қайғысыз, мұңсыз санайтын, кеше ғана ойнап – күлген баласынан қапияда айырылып қалатын, себебін таппай, дал болатын күйге түстік.

Жалғасын оқу…

ҰЛТ БОЛАМ ДЕСЕҢ ҰСТАЗЫҢНЫҢ ХАЛІН БІЛ!

Патша қанша жерден ақымақ болса да баласының ұстазының алдын кеспейді, — дейді ежелгі гректің ғұламалары. Ал, қазақта бұны «алты Алаштың игі жақсысы бас қосса, төрдегі орын ұстаздікі,» — деген Мағжаннан асырып айтпаспыз… Бірақ, бүгіннің көзімен һәм сөзімен толғақты мәселені жіліктегенді жөн көрдік…

Сөз басы Жалғасын оқу…

ҚАЗАҚ БАЛАСЫН ҮШ-АҚ АУЫЗ СӨЗБЕН ТӘРБИЕЛЕГЕН…

«Малым — жанымның садағасы, жаным — арымның садағасы, ұрпағымның ұяты болсын!» -деген атам қазақ бала тәрбиесін басқадан биік қойғаны белгілі. Ұятсыз немесе жүгенсіз деген сөзге қалмас үшін де қызды қырық үйден тыю керектігін ұрпаққа ұлағат еткен. Ондайларды көрсе, «аяғын етік қыспаған, аузын шеше қыспаған»,- деп қыз тәрбиесіндегі ананың рөлін  баса айтқан емес пе еді?!

Жалғасын оқу…